X
تبلیغات
آموزش زیست شناسی سال سوم دبیرستان

در صفحه ي 53 زيست سال سوم در بحث مقايسه ي مغز مهره داران اسمي از پريمات ها برده شده و در زير نويس نام لمور ذكر گرديده و دانش آموزان كه با توجه به نقص كتاب هاي زيست ، رده بندي را نخوانده اند سردرگم مي شوند.آنان خواستار توضيحات بيش تري راجع به پريمات ها و اين كه لمور چگونه موجودي است مي شوند.آنچه به اختصار در ذيل مي آيد به منظور روشن شدن بحث است....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  88/07/20ساعت 21  توسط دکتر های آینده | 

اعتیاد چیست ؟
اعتیاد را نوعی بیماری روانی تکرار شونده می دانند که فرد معتاد علی رغم تمام عوارض مصرف داروی مخدر ، آن را ابتیاع و بدون اراده مصرف می کند . در اینکه آیا باید اعتیاد را یک بیماری دانست یا یک جرم و به تبع آن ، فرد معتاد را بیمار تلقی کرد یا مجرم ، دیدگاه های متفاوتی وجود دارد . در هر حال ، ذکر این نکته ضروری است که با این تعریف از اعتیاد ، بسیاری از رفتارهای افراد طبیعی بشر نیز که در آنها تکرار وجود دارد ، به عنوان اعتیاد و در ذیل همین عنوان طبقه بندی شده اند . برخی محققان معتقدند که اعتیاد یک واژه حقوقی است و در علوم پزشکی نباید از این واژه استفاده کرد و به جای آن واژه وابستگی و وابستگی داروئی را پیشنهاد کرده اند .

در این نوشته ما از لفظ اعتیاد به خاطر آشنا تر بودن آن استفاده کرده ایم و هر جا که نامی از داروی مخدر آمده است ، منظور تمامی داروهای مخدر و از جمله سیگار (نیکوتین ) می باشد . برای شروع بحث و به منظور کمک به فهم مطالب بعدی ، در این مقدمه ابتدا مباحثی از علوم پایه اعصاب و نحوه عملکرد داروهای مخدر در مغز را می آوریم و سپس به طور اختصاصی در هر قسمت در مورد یکی از داروهای مخدر مطالب بیشتری را عرضه خواهیم داشت .

ساختمان دستگاه عصبی انسان
دستگاه عصبی در انسان مسئول کنترل ، هماهنگی و تنظیم فعالیت تقریباً تمام اندام های بدن است. این دستگاه از تعداد زیادی سلول ساخته شده است که به نام نورون ( سلول اصلی دستگاه عصبی ) و نوروگلیا ( سلول پشتیبان دستگاه عصبی ) شناخته شده اند .
سلول های عصبی در اطراف خود دارای زوائدی هستند که به نام اکسون ( زائده بلندتر و اصلی ) و یا دندریت ( زوائد کوتاه تر ) مشهور هستند . معمولاً سلول های عصبی توسط این زوائد با هم ارتباط برقرار می کنند .

سازمان بندی کلی دستگاه عصبی در انسان
به طور کلی دستگاه عصبی در انسان از دو بخش اصلی دستگاه عصبی محیطی و دستگاه عصبی مرکزی تشکیل شده است . دستگاه عصبی محیطی شامل رشته ها و عقده های عصبی مختلفی است که در نقاط مختلف بدن قرار دارند و کار انتقال دستورات مختلف را از مغز و نخاع به سمت دیگر نواحی بدن بر عهده دارند . این رشته ها و عقده ها در صورت آسیب دوباره بهبود می یابند .
دستگاه عصبی مرکزی شامل مغز ( به طور کلی ) و نخاع شوکی است که کار کنترل سایر اندام ها را بر عهده دارند و در داخل استخوان های محافظ مانند جمجمه و ستون مهره ها قرار دارند . این اندام ها در صورت تخریب توانائی بازسازی کمی دارند و عوارض ناشی از تخریب آنها معمولاً تا پایان عمر ادامه دارد . در شمای ظاهری این دو قسمت به دو رنگ دیده می شوند . قسمت سفید یا ماده سفید و قسمت خاکستری یا ماده خاکستری که در نخاع ، ماده سفید در بیرون و ماده خاکستری در درون قرار دارد و در مورد مغز این مسئله برعکس است . در درون ماده سفید مغز به طور پراکنده دسته جات نورون ها وجود دارند که هسته نامیده می شوند .

مغز-مخ-قشر مخ
مغز از نظر تشریحی به قسمتی از دستگاه عصبی گفته می شود که در داخل جمجمه قرار دارد و توسط آن محافظت می شود . این قسمت شامل بخش های مختلفی است . این بخش ها شامل : ساقه مغز ( بصل النخاع ، پل مغزی و مغز میانی ) ، دیانسفال و تلانسفال است . از نظر مراکز درگیر در اعتیاد ، برخی هسته های موجود در ساقه مغز و همچنین برخی هسته های موجود در تلانسفال از اهمیت بیشتری برخوردار هستند .
مخ از نظر تشریحی به قسمتی از مغز گفته می شود که شامل دیانسفال و تلانسفال است . در این قسمت از مغز دو بخش اصلی سفید و خاکستری وجود دارند که بخش خاکستری را به طور کلی قشر مخ می نامند و بخش سفید هم هسته های متعددی وجود دارند که درزمینه اعتیاد دارای اهمیت هستند .

نخاع شوکی
این قسمت از دستگاه عصبی مرکزی در داخل ستون مهره ها قرار دارد و توسط آن محافظت می شود . نورون های موجود در نخاع از یک طرف پیام ها را از اعضا و جوارح به مغز و از طرف دیگر دستورات را از مغز به اعضا می رسانند . در این قسمت از دستگاه عصبی مرکزی سازوکارهای متعددی برای تعدیل پیام های ورودی و دستورات خارجی وجود دارد . قطع نخاع به معنای از دست دادن قدرت کنترل بر نواحی زیر قطع است ( فلج نخاعی ) .
ارتباط سلولی در دستگاه عصبی – سیناپس در دستگاه عصبی بین سلول های مختلف ارتباطات وسیعی وجود دارد ( گاه تا 100000 ارتباط ) . این ارتباطات معمولاً بین اکسون یک نورون با دندریت ، اکسون و یا دیگر قسمت های نورون دیگر است . این ارتباط را سیناپس می نامند. سیناپس های موجود در دستگاه عصبی انسان عموماً از نوعی است که واسطه ارتباط ، یک ماده شیمیائی است و به همین دلیل آن را سیناپس شیمیائی می نامند .

نوروترانسمیترها ( میانجی های شیمیائی –عصبی ) و گیرنده های آنها
همانطور که در بالا اشاره شد ، نورو ترانسمیتر به یک ماده ی شیمیائی گفته می شود که از یک نورون ترشح شده و به نورون بعدی رسیده و پیام نورون اول را به نورون دوم منتقل می کند . این پیام ممکن است باعث کاهش (مهار ) و یا افزایش فعالیت نورون دوم شود (تحریک) . گاهی ممکن است از یک نورون بیش از یک نوروترانسمیتر ترشح شود که در این صورت این مواد کار همدیگر را تعدیل می کنند . نوروترانسمیتر ها با اثر بر پروتئین های ویژه ای که بر روی نورون ها وجود دارند و گیرنده ی نوروترانسمیتری نامیده می شوند کار خود را انجام می دهند برای برخی از نوروترانسمیترها چند نوع مختلف گیرنده وجود دارد .
همچنین برخی از مواد موجود در طبیعت مانند ( نیکوتین و مورفین ) می توانند بر گیرنده های موجود بر نورون های بدن انسان و یا سایر موجودات زنده ، اثر کنند. مهمترین نوروترانسمیترهای دخیل در امر اعتیاد عبارتند از : دوپامین ، سروتونین ، استیل کولین ، انکفالین ها ، اندورفین ها ، دینورفین ها ، گابا و گلو تامات . گابا یک نوروترانسمیتر همیشه مهاری و گلوتامات یک نوروترانسمیتر همیشه تحریکی است . نورون ها را بر اساس نوروترانسمیتر ترشحی نامگذاری می کنند ( نورون دوپامینی ، نورون سروتونینی ... )

مدار پاداش در مغز و نقش دستگاه حاشیه ای (لیمبیک)
دستگاه حاشیه ای یا لیمبیک به قسمت هائی از مغز اطلاق می شود که در ارتباط با اعمالی هستند که به بقای فرد یا گونه فرد مربوط است . به عنوان مثال این دستگاه با رفتارهائی مثل خوردن غذا ، آشامیدن آب ، تولید مثل و نگهداری از بچه ها ، ترس از محیط های غیر طبیعی و امثال آن ارتباط دارد . این بخش از مغز هم دارای قدرت یادگیری و حافظه بسیار زیادی است که می تواند حوادث و وقایع و نیز جایگاه های خطر یا محل غذا را به خاطر سپرده و از این را باعث افزایش احتمال بروز آن رفتار مشخص و در حیوان یا انسان شود . یکی از بخش های دستگاه لیمبیک ، مداری است که به آن مدار پاداش گویند . هر مدار از یک هسته شروع و یک یا چند هسته هدف ( محلی که اکسون نورون های موجود در هسته شروع به آن جا می رسند و پیام خود را به آن جا می رسانند ) تشکیل شده است . یک نکته در مورد دستگاه عصبی مهم است و آن اینکه هیچگاه در دستگاه عصبی ارتباط یک طرفه نیست و از هسته های هدف هم مسیر های بازگشت به سوی هسته شروع وجود دارند . مدار پاداش در مغز میانی به نام تگمنتوم شکمی شروع می شود . نورون های موجود در این هسته بسیار متنوع هستند . برخی از این نورون ها گابا ترشح می کنند و فقط در داخل تگمنتوم شکمی هستند(نورون های واسطه ) . برخی دیگر گلوتامات ترشح می کنند و از قشر مخ به این هسته می رسند . برخی دیگر گابا ترشح می کنند و از هسته دیگری به نام هسته آکومبانس به تگمنتوم شکمی می آیند . دسته مهم نورون های این هسته ، نورون های دوپامینی هستند که از این هسته به هسته های هدف که شامل هسته آکومبانس ، آمیگدال ( جسم بادامی ) ، هیپوکمپ و همچنین به قشر مخ می روند . هر گاه یک ماده مخدر مصرف شود ، فعالیت های نورون های دوپامینی موجود در تگمنتوم شکمی زیاد می شود . این افزایش فعالیت باعث ترشح ( رهاشدن) بیش از حد دوپامین در هسته های هدف می شود ، در هسته آکومبانس ، این افزایش به معنای افزایش احساس لذت و افزایش حرکات می باشد . در آمیگدال این مسئله به معنای خوشایند شدن آن کار است . در هیپوکمپ افزایش دوپامین به یادگیری آسان کمک کرده و باعث می شود تا خاطره خوبی از آن کار در مغز باقی بماند . در قشر مخ افزایش دوپامین می تواند به معنای کاهش اضطراب و پریشانی خاطر باشد . هرگاه که این قسمت از مغز فعال می شود ، در فرد احساس لذتی ایجاد می شود که فرد را تشویق به انجام مجدد آن کار را می کند .

نحوه فعال شدن مدار پاداش با داورهای مخدر مختلف
داروهای مخدر مختلف به انحاء مختلفی باعث افزایش دوپامین در مدار پاداش می شوند . مورفین ، تریاک ، هروئین ، کدئین و متادون با مهار نورون های واسطه گابا در تگمنتوم شکمی باعث افزایش فعالیت نورون های دوپامین موجود در این هسته می شوند . نیکوتین (سیگار)با اثر بر نورون های دوپامینی موجود در تگمنتوم شکمی و یا با اثر بر انتهای آکسونی این نورون ها در هسته آکومبانس باعث افزایش فعالیت این نورون ها و در نتیجه القاء اثرات پاداشی می شود . کوکائین با اثر بر مولکول های پروتئینی که مسئول باز جذب دوپامین در هسته آکومبانس و دیگر هسته های هدف هستند و با مهار آنها کار خود را انجام می دهند . بدترین شکل عملکرد در بین داروهای مخدر مربوط به آمفتامین و مشتقات آن یعنی مت-آمفتامین و اکستازی است .
این داروها پایانه های دوپامینی را تحریک کرده و باعث رها شدن شدید دوپامین می شوند . این عمل در یک دوره زمانی نسبتاً کوتاه می تواند به انهدام کامل این نورون ها منجر شود .
مسئله ای که در اینجا باید به آن اشاره شود ، این است که مدار پاداش برای کارهای طبیعی انسان و یا در کل موجود زنده خلق شده است و همه ما ممکن است تجربه مربوط به احساس خوش غذا خوردن غذا پس از یک دوره گرسنگی را داشته باشیم . همچنین یکی از بزرگترین لذت ها ، لذت مربوط به نگهداری از فرزند است . اما نکته مهم این است که به نظر می رسد که داروهای مخدر مسیر پاداش را تحت کنترل خود در آورده و فرد را در جهت داروی مخدر قرار می دهند .
پاسخ به این سوال که چرا فرد مانند برده ای تحت کنترل ماده مخدر در می آید بسیار آسان است . گفتیم که ماده مخدر و کارهای طبیعی هر دو باعث افزایش فعالیت مدار پاداش از طریق افزایش رها شدن دوپامین می شوند اما آزمایش ها نشان داده است که بین ماده مخدر و موارد طبیعی در میزان تحریک رها شدن دوپامین اختلاف زیادی وجود دارد . در بهترین حالات میزان رها شدن دوپامین در اثر یک تحریک طبیعی تنها35%میزان اولیه است ، اما این میزان برای یک داروی مخدر در حدود 1000% است . یعنی یک داروی مخدر احساس لذتی به مراتب بیشتر از هر کار طبیعی در مغز القاء می کند . به همین دلیل مغز فرد به داروی مخدر جواب بسیار قوی تری داده و آن را بر هر محرک طبیعی ( از جمله زن ، فرزند ، غذا و ... ) ترجیح خواهد داد.
اینکه چرا یک فرد در جامعه انسانی به مصرف مواد مخدر روی می آورد از مهمترین سوال هائی است که ذهن محققین را به خود مشغول کرده است . داروهای مخدر اساساً به دو دلیل عمده مصرف می شوند . اول برای کسب لذت و دوم برای کاهش فشارهای روانی مختلف (استرس ) . آزمایش های انسانی و حیوانی نشان داده اند که در جامعه افرادی وجود دارند که با تحریکات طبیعی احساس لذت نمی کنند . این افراد در تعداد عملکرد گیرنده های دوپامینی در مغز خود دچار مشکل هستند . یعنی یا تعداد گیرنده های دوپامینی آنها کم است فلذا با مقادیر دوپامینی که در مغز در اثر یک محرک طبیعی رها می شود اغناء نمی شوند یا اینکه گیرنده های دوپامینی این افراد در مقابل دوپامین عکس العمل طبیعی ندارند . بنابراین ، این افراد به دنبال محرک های قوی تر هستند تا با آن خود را اغناء کنند . از سوی دیگر مطالعات فراوان نشان داده اند که وجود استرس های روزانه می تواند نورون های دوپامینی فرد را در حالتی شبیه فرد معتاد قرار دهد ( فعالیت نورون های دوپامینی در مغز این افراد بسیار شبیه فعالیت نورون های افراد معتاد است ) . به همین دلیل این افراد اگر در معرض داروی مخدر قرار گیرند به شدت به آن پاسخ مثبت داده و از آن استفاده خواهند کرد

+ نوشته شده در  88/07/20ساعت 21  توسط دکتر های آینده | 
+ نوشته شده در  88/07/20ساعت 21  توسط دکتر های آینده | 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  88/07/20ساعت 21  توسط دکتر های آینده | 

مکانیسم های دفاعی(1)

هدف از ارائه این جزوه شرح دو باره کتاب نیست بلکه مطرح کردن مطالب کتاب با مثال های متعدد و ارائه شکلهای تکمیلی برا ی هر موضوع درسی می باشد.

    بدن انسان با دو روش دفاع را در مقابل میکروب ها انجام می دهد و بدین ترتیب از بیمار شدن فرد جلوگیری می کند یا اگر فرد بیمار شد به مقابله با آن بیماری می پردازد.

1- دفاع غیر اختصاصی

    دراین دفاع بدن بدون توجه به نوع عامل بیماری زا با هر عامل خارجی به دفاع می پردازد . دیواری که در قدیم اطراف شهرها کشیده می شد همین وظیفه داشت و به هیچ فرد یا موجود اجازه ورود به داخل شهر را نمی داد فرقی نمی کرد که ورود فرد برای شهر مفید یا مضر باشد. اما برای ورود به شهر دروازه هایی قرار داده بودند تا مردم از آن طریق به شهر وارد یا از آن خارج شوند (مخاط).

   

لایه شاخی پوست همراه با ساقۀ یک تار مو

     روی پوست ، با سلولهای مرده که خشک شده و روی آن چسبده اند، محافظ خوبی برای جلوگیری از ورود میکروب های بیماری زا هستند چون ویروسها و باکتری ها برای تولید مثل نیاز به سلول زنده دارند.

     در قسمتهایی از بدن ما مانند دهان که با بیرون ارتباط دارند برای جلوگیری از ورود عوامل بیماری زا ، مخاط وجود دارد که مانع ورود عوامل بیماری زا به بدن می شود.

   

    در مخاط معده هنگامی که غذا وارد معده می شود اسیدی قوی ترشح می شود که عوامل بیماری زا را از بین می برد. مجرای عرق هم همیشه ترشحاتش را به بیرون می ریزد و به این وسیله از ورود میکروب ها جلوگیری می کند.

 

سلولهای ترشح کننده مخاط

    در اشک و بزاق هم آنزیم لیزوزیم میکروبها را از بین می برد به همین دلیل است که حیوانات بچه های خود را با زبان لیس می زنند در ضمن هر عملی که باعث خروج ماده ای از بدن است نیز عامل دفع میکروبها به حساب می آید ، مانند عطسه ،سرفه، دفع ادرار و ودفوع.

    پوست و لایه مخاطی اولین خط دفاع غیر اختصاصی هستند و اگر عامل بیماری زا از این خط عبور کرد دومین خط دفاع غیر اختصاصی یعنی: 1- پاسخ التهابی 2- پاسخ دمایی 3- گلبول های سفید 4- پروتئین ها وارد عمل می شوند.

   پاسخ التهابی: هیستامین ماده ای است که باعث گشادی رگها در محل آسیب می شود در نتیجۀ هجوم خون بیشتر به آن محل قرمز تر و گرمتر از اطراف می شود. گلبولهای سفید هم با عمل دیاپدز ( عبور سلولها از منافذ مویرگ) خود را به محل آسیب دیده می رسانند.

       ماکروفاژها یکی از سلولهای مهم دفاع غیر اختصاصی به حساب می آیند و با فاگوسیتوز میکروب ها ، سلول های مرده از تعداد عوامل بیماری زا می کاهد.

 

پاسخ دمایی : در دمایی بالاتر از دمای طبیعی بدن عوامل بیماری زا نمی توانند به خوبی تولید مثل کنند، پس تب یک عامل دفاعی است. ولی اگر دما ی بدن بیش از 40 درجه باشد  روی واکنشهای سلولهای بدن تاثیر می گذارد و باید کنترل شود.

 

    گلبولهای سفید: فاگوسیتها همانند ماکروفاژها با هضم سلولهای بیگانه آنها را از داخل بدن جمع آوری می کنند.

     پروتئین ها : در شکل زیر کار پروتئین های غشایی به خوبی نشان داده شده است. که با ساختمان حلقه مانند خود شکافی در غشاء ایجاد کرده و باعث نشت مواد درون باکتری می شود.

 

     اینتر فرون نیز پروتئینی است که در مقابله با ویروسها به وسیله سلولهای آلوده به ویروس تولید شده و سلولهای سالم را در برابر ویروسها مقاوم می کند.

 

       شش ضلعی صورتی رنگ اینتر فرون است که باآزاد کردن پنج ضلعی سبز باعث ساخته شدن mRNA می شود این mRNA رمز  ساخته شدن  پروتئین بازدارنده  ساخت ویروس را داراست.  پروتئینی که  با شش ضلعی بنفش نشان داده شده به ریبوزوم

 

دید کلی

در طی عمل فاگوسیتوز ذرات جامد بزرگ مولکولها به درون سلول بلعیده می‌شوند. فقط بعضی از سلولها قادرند که عمل فاگوسیتوز را انجام دهند که بزرگترین آنها ماکروفاژهای بافتی و برخی از گویچه‌های سفید خون هستند. یک علت فرضی برای انجام فاگوسیتوز وجود بارهای الکتریکی مثبت بر روی سطوح ذرات فاگوسیته شده است بیشتر ذرات طبیعی در مایع خارجی سلولی بار منفی دارند که مشابه بار الکتریکی سطوح خارجی ماکروفاژها و گویچه‌های سفید خون است.


تصویر



فاگوسیتوز هنگامی شروع می‌شود که پروتئینها یا پلی‌ساکاریدهای درشت موجود بر روی سطح ذره‌ای که قرار است فاگوسیته شود از قبیل باکتری یا یک سلول مرده به رسپتورهای موجود بر روی سطح فاگوسیت می‌چسبند. در مورد باکتریها ، هر باکتری معمولا قبلا به یک آنتی کور اختصاصی می‌چشبند و این آنتی کور است که به رسپتورهای فاگوسیت می‌چسبد و باکتری را به دنبال خود می‌کشاند.

مراحل انجام فرآیند فاگوسیتوز

  • رسپتورهای غشای سلول به لیگاندهای سطحی ذره می‌چسبند.

  • لبه‌های غشای در اطراف نقاط اتصال در ظرف جزئی از یک ثانیه به طرف خارج برآمدگی پیدا کرده و ذره را احاطه می‌کنند و سپس بطور پیشرونده رسپتورهای غشایی بیشتر و بیشتری به لیگاندهای ذره می‌چسبند و کلیه این اعمال بطور ناگهانی به روش بستن زیپ لباس به انجام می‌رسد و یک وزیکول فاگوسیتوزی بستر تشکیل می‌دهد.

  • اکتین و سایر فیبریلهای انقباضی موجود در سیتوپلاسم وزیکول فاگوسیتوزی را احاطه کرده و به دور لبه های خارجی آن منقبض می‌شوند و وزیکول را به داخل سلول می رانند.

عوامل موثر در فاگوسیتوز

  • اولا بیشتر ساختمانهای طبیعی بدن در بافتها سطوح هموار دارند که در برابر فاگوسیتوز مقاومند اما اگر سطح ذره‌ای ناهموار باشد احتمال انجام فاگوسیتوز افزایش می‌یابد.

  • ثانیا بیشتر مواد طبیعی بدن دارای پوشش حفاظتی پروتئینی هستند که فاگوسیتها را از خود می‌دانند، از طرف دیگر ، بافتهای مرده و ذرات خارجی به کرات فاقد پوشش حفاظتی هستند که آنها را در معرض فاگوسیتوز قرار می‌دهد.

  • سوم اینکه بدن دارای وسایل ویژه‌ای برای شناخت و تشخیص بعضی مواد خارجی دارد که این یک عمل سیستم ایمنی است. سیستم ایمنی آنتی کورهایی بر ضد عوامل عفونی نظیر باکتریها تولید می‌کند. سپس این آنتی کورها به غشای باکتریها می‌چسبند و به این وسیله باکتریها را نسبت به فاگوسیتوز حساس می‌سازند.



تصویر

فاگوسیتوز توسط نوتروفیلها

نوتروفیلهایی که وارد بافتها می‌شدند گویچه‌های بالغی هستند که می‌توانند بلافاصله شروع به فاگوسیتوز کننده نوتروفیل هنگام نزدیک شدن به ذره‌ای که باید فاگوسیته شود ابتدا خود را به ذره می‌چسباند و سپس پاهای کاذبی در تمام جهات در اطراف ذره از خود خارج می‌کند. پاهای کاذب در طرف دیگر ذره به یکدیگر رسیده و جوش می‌خورند. این امر یک محفظه بسته محتوی ذره فاگوسیته بوجود می‌آورد. سپس محفظه به داخل حفره سیتوپلاسمی فرو می‌رود برای غشای خارجی سلول کنده می‌شود. و یک وزیکول فاگوسیتیک شناور در داخل سیتوپلاسم (فاگوزوم) باقی می‌گذارد یک نوتروفیل معمولا می‌تواند قبل از آنکه غیر فعال شده و بمیرد 5 تا 20 باکتری را فاگوسیته کند.

فاگوسیتوز بوسیله ماکروفاژها

ماکروفاژها در صورت فعال شدن توسط سیستم ایمنی بیگانه خوارهای بسیار قوی‌تری از نوتروفیلها بوده و غالبا قادر به فاگوسیته کردن تا ضد باکتری هستند آنها همچنین قادرند ذرات بسیار بزرگتری در خود جای دهند و می‌توانند حتی گویچه‌های سرخ یا انگلهای مالاریا را فاگوسیته کنند. در حالی که نوتروفیلها قادر هستند ذراتی بسیار بزرگتر از باکتریها را فاگوسیته کنند. همچنین ، ماکروفاژها بعد از هضم ذرات می‌توانند مواد باقی مانده را از خود خارج کنند. و غالبا برای چندین ماه دیگر زنده می‌مانند.

سرنوشت ذرات فاگوسیت شده

همین که یک ذره خارجی فاگوسیته شد لیزوزومها و سایر گرانولهای سیتوپلاسمی بلافاصله با وزیکول فاگوسیتیک تماس پیدا کرده و غشا آنها با غشا وزیکول جوش می‌خورد و از این راه آنزیم‌های متعدد گوارشی و مواد باکتری کش را به داخل ویزیکول می‌ریزند. به این ترتیب وزیکول فاگوسیتیک به یک وزیکول گوارشی تبدیل می‌شود و هضم ذره فاگوسیته شده بلافاصله آغاز می‌گردد.

هم نوتروفیلها و ماکروفاژها دارای تعداد فراوانی لیزوزوم مملو از آنزیم‌های پروتئولیتیک هستند که مخصوصا برای هضم باکتریها و مواد پروتئینی خارجی دیگر مناسب هستند. لیزوزمهای ماکروفاژها همچنین محتوی مقادیر زیاد لیپازها هستند که غشای لیپیدی ضخیم متعلق به بعضی باکتریها را هضم می‌کنند.



تصویر

کشته شدن باکتریها توسط نوتروفیلها و ماکروفاژها

علاوه بر هضم باکتریهای خورده شده در فاگوزومها ، نوتروفیلها و ماکروفاژها همچنین محتوی مواد باکتری کشی هستند که بیشتر باکتریها را حتی هنگامی که آنزیم‌های لیزوزومی نتوانند آنها را هضم کنند می‌کشند. این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد زیار بعضی از باکتریها دارای پوشش‌های حفاظت یا سایر عوامل هستند که از انهدام آنها توسط آنزیم‌های غشای فاگوزوم یا بوسیله اندامکهای ویژه‌ای موسوم به پراکسیزومها ساخته می‌شوند.

باید دانست که بعضی از باکتریها و بخصوص باسیل سل پوششهایی دارند که نسبت به هضم لیزوزوم مقاوم بوده و در عین حال موادی نیز ترشح می‌کنند که حتی در مقابل اثرات کشنده نوتروفیلها و ماکروفاژهای مقاومت می‌کنند. این باکتریها غالبا مسئول ایجاد بسیاری از بیماریهای مزمن هستند چسبیده و مانع از ترجمه RNA ویروس می شود که با ضربدر سبز نشان داده شده.
+ نوشته شده در  88/07/19ساعت 19  توسط دکتر های آینده | 

+ نوشته شده در  88/07/19ساعت 18  توسط دکتر های آینده | 

فصل اول

1-اينتر فرون چيست ؟ چه عملي انجام ميدهد؟(1-دي 81)

2-پلاسموسيتها چگونه بوجود مي آيند ودر مبارزه با ميكروبها چه نقشي دارند؟(1-دي81)

3- چرا پاسخ ايمني هومورال ،در برخورد مجدد با يك آنتي ژن خاص شديدتر است؟(1-شهريور82)

4-انواع روشهاي دفاع غير اختصاصي، در بي مهره گان را، نام ببريد.(1-شهريور82)

5-لنفوسيتها از چه سلولهايي منشاء ميگيرندودر چه نوع دفاعي نقش دارند؟(0.5- خرداد82)

6-جاي خالي جملات زير را  با كلمات مناسب پر كنيد(0.5-خرداد 82)

     الف- ماستوسيتهاي موجود در بافتها ، مشابه……………موجود در خون هستند.

    ب-عامل مولد بيماري ايدز………..است.

7- جمله صحيح را مشخص كنيد:( 0.25-خرداد82)

   الف- واكسن ايمني فعال ايجاد ميكند، زيرا دستگاه ايمني تحريك ميشود ودر مقابله باميكروب ،پادتن و سلول خاطره اي را بوجود مي آورد.

   ب- اغلب آنتي ژنها مولكولهاي پروتئيني يا ليپيدي هستند كه در سطح باكتريها و ويروسها قرار دارند.

   ج- در دفاع اختصاصي گروهي از گلبولهاي سفيد به نام لنفوسيتها و نوتروفيل ها وجود دارند.

   د-پروتئين هاي مكمل در برخورد با ميكروب غير فعال شده وساختارهاي حلقه مانندي ايجاد ميكنند كه موجب ايجاد منافذي در غشاء شده و باعث نشت مواد

      درون سلول به خارج و سرانجام مرگ مي شود.

8- دو روش غير فعال شدن آنتي ژنها توسط پادتنها را توضيح دهيد؟(0.75-خرداد 82)

9- تيموس در كدام قسمت بدن واقع شده و چه نقشي در سيستم ايمني دارد؟(0.5-خرداد 81)

10-به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:

     الف-  چرا يك روش دفاع در برابر ميكروبها را روش غير اختصاصي ناميده اند؟(0.5خرداد 81ودي ماه83)

     ب- كدام گروه از گلبولهاي سفيددر دفاع اختصاصي نقش دارند؟(0.5-خرداد 81و دي ماه83)

11- ماستوسيتها به كدام سلولهاي خوني شباهت دارندو چه ماده اي ترشح ميكنند؟(0.5-خرداد 81)

12- سلولها ي Tكشنده باتوليد كدام پروتئين، منافذي درسلولهاي سرطاني بوجودمي آورند وموجب مرگ آنها ميشوند؟(0.25-مرداد 82)

13-طي مراحل بروز آلرژي، پادتن هاي موجود در سطح ماستوسيتها، توسط كدام سلولها ساخته ميشوند؟(0.25-مرداد 82)

14- اينتر فرون را كدام سلولها ميسازند؟ اين ماده چگونه موجب مقاومت سلولهاي سالم در برابر ويروسها ميشود؟(0.5-مرداد 82)

15-دو نوع ماده ذكر كنيد كه در گياهان فعاليت ضد ميكروبي دارند؟(0.5-مرداد 82)

16-فاگوسيتها شامل كدام سلولها ميباشند؟(0.5-مرداد 82)

17- در بيماري اسكلرز متعدد(MS)   به چه علت فعاليت سلولهاي عصبي اختلال پيدا مي كند؟(0.5-شهريور 81)

18- روشهاي اصلي انتقال بيماري ايدز را بنويسيد؟(0.75-شهريور 81)

19- پادتن ها به چه روشي آنتي ژنها را غير فعال ميكنند .توضيح دهيد.(0.75-شهريور 81)

20- الف- التهاب را تعريف كنيد؟    ب- نحوه عمل پروتئين هاي مكمل در برخورد با ميكروب را بنويسيد؟( 1-شهريور 81)

21- به پرسشهاي زير پاسخ دهيد؟( 1- شهريور 81)

      الف-ايمني فعال از چه راههايي در بدن بوجود ميآيد؟

      ب- علت پس زدن عضو پيوند شده چيست؟

22 -الف- چرا دفاع غير اختصاصي به اين نام خوانده ميشود؟

       ب-پروتئين هاي مكمل چگونه عمل ميكنند؟{ا-دي ماه 80)

23-    الف- در ايمني هومورال كدام لنفوسيت شركت دارد؟

        ب- اينتر فرون چيست؟

        ج- ايمني فعال را تعريف كنيد. (1-ديماه 80)

24-    مراحل بروز آلرژي ،كه با توجه به شكل نامگذاري شده را نام ببريد.(1-دي ماه 82و83)

 

 

 

25-     الف- چرا يك روش دفاع در برابر ميكروب ها را دفاع اختصاصي ناميده اند؟(0.5-دي ماه 82)

         ب- كدام گروه از گلبولهاي سفيد در دفاع  غيراختصاصي نقش دارند؟ (0.5-دي ماه 83)

26-    دفاع اختصاصي در مورد ميكروبهاي مختلف چگونه عمل مي كند؟(0.5-خرداد 83)

27-    چرا اشك و بزاق خاصيت ضد عفوني كننده دارند؟(0.5- خرداد 83)

28-    محل تكامل لنفوسيتهاي نابلغ در بدن ، چه مناطقي است؟(0.5- خرداد 83)

29-    نمونه هايي از دفاع غير اختصاصي ، در اسفنج ها ونرم تنان را بنويسيد.(0.5-خرداد 83)

30-    با كلمات مناسب جاهاي خالي را پر كنيد؟( 1- شهريور 83)

    الف- اولين دفاع بدن در برابر هجوم ميكروب، از نوع………. است.

     ب- بدنبال خراش و بريدگي ، نوعي پاسخ موضعي ايجاد مي شودكه به آن ………..مي گوييم.

     ج- نشانه مبارزه بدن در برابر عوامل بيماريزا ……….ميباشد.

      د-در بافتهاي آسيب ديده ، مايعي به نام ………. به وجود مي آيد.

31-    در فرايند التهاب ، هيستامين از كجا ترشح مي شود و چه نقشي دارد؟( 0.5-شهريور 83)

32-    دو نوع از پروتئين هاي خون را نام ببريد كه يكي در دفاع اختصاصي و ديگري در دفاع غير اختصاصي نقش داشته باشد.(0.5-شهريور 83)

+ نوشته شده در  88/07/19ساعت 18  توسط دکتر های آینده | 

مغز

 مغز: شامل مخ، و مخچه و ساقه ی مغز است.

مخ

 ۱-بزرگترین بخش مغز و توانایی یادگیری، حافظه، ادراک و عملکرد هوشمندانه را دارد.

2- قشر مخ (کرتکس) لایه ای است با برآمدگی ها و شیار های بسیار که همانند سایر چین خوردگی های بدن(در دستگاه گوارش) به  منظور افزایش سطح صورت گرفته و این چین خوردگی در انسان بیشترین مقدار خود را داراست و در وال ها و سایر پریمات ها هم وجود دارد.

3- قشر مخ خاکستری رنگ بوده و محل تجمع جسم سلولی نورون ها است.

4- قشر مخ پردازش اطلاعات حسی مانند درد و ...را انجام میدهد .

5- بخش مرکزی مخ سفید رنگ و محل عبور راههای عصبی است.

6- جسم پینه ای به دسته ای از تار های عصبی گفته می شوند که دو نیمکره مغز از این طریق به هم مرتبط می شوند.

7 - نیمکره ی چپ مخ اطلاعات حسی را از سمت راست بدن و نیمکره ی سمت راست مخ اطلاعات حسی را از سمت چپ بدن دریافت میکنند و این در حالی است که هر کدام از نیمکره ها کار مخصوص به خود را نیز انجام می دهند.

نکات مخچه:

1-     مخچه در پشت ساقه ی مغز قرار دارد .

2-      جسم کرمینه دو نیم کره ی مخچه را به هم متصل می کند .

3-      مخچه مرکز یادگیری و هماهنگی حرکات لازم برای تنظیم حالت بدن و تعادل است که اطلاعات خود را از ماهیچه ها، مفصل ها، پوست و چشم ها و گوش ها در یافت میکند.

4-      علائم آسیب به مخچه: فرد هنگام راه رفتن تلو تلو می خورد و اعمال خود را به طور غیر ماهرانه انجام می هد و نمی تواند یک خط مستقیم رسم کند ...

نکات ساقه مغز:

1-     قسمت پایینی مغز ساقه ی مغز نام دارد.

2-      ساقه ی مغز شامل: مغز میانی و پل و بصل النخاع است. 

نکات تالاموس:

1-     مرکز تقویت و انتقال پیام های عصبی است. این اطلاعات پس از گرد هم آمدن در این مرکز تقویت می شوند و به بخش های مربوطه در قشر مخ فرستاده می شوند.

2-      در پردازش اطلاعات حسی نقش مهمی دارد .

نکات هیپوتالاموس:

1-     در زیر تالاموس قرار دارد

2-     همراه بصل النخاع بسیاری از اعمال حیاتی مربوط به فعالیت های بدن مانند تنفس و ضربان قلب را تنظیم می کند.

3-     در واقع خود هیپوتالاموس مرکز احساس گرسنگی و تشنگی و تنظیم دمای بدن است و نیز بسیاری از اعمال غده های ترشح کننده ی هورمون ها را تنظیم می کند.

نکات دستگاه لیمبیک:

1-     شبکه ی گسترده ای از نورون هاست که تالاموس و هیپوتالاموس را به قسمت هایی از قشر مخ متصل می کند .

2-      نقش مهمی در حافظه، یادگیری و احساسات مختلف، مانند رضایت ، عصبانیت و لذت، بر عهده دارد.

چند نکته راجع به نخاع:

1-     رابط بین دستگاه عصبی محیطی و مرکزی است و آنها را به هم متصل می کند.

2-     مرکز برخی انعکاس های بدن است(انعکاس پاسخی ناگهان و غیر ارادی ماهیچه ای در برابر محرک هاست).

3-     نخاع31  جفت عصب دارد که هر عصب نخاعی شامل یک ریشه پشتی(نورون های حسی) و ریشه شکمی (نورون های حرکتی)است.

4-      در برش عرضی نخاع همانند مغز دو بخش دیده می شود:

الف – بخش خارجی سفید رنگ که شامل بخش های میلین دار است.

ب-  بخش مرکزی  خاکستری رنگ که شامل جسم سلولی نورون هاست .

5- در بخش خاکستری نخاع نورون های رابط حضور دارند.

روشهای محافظت از دستگاه مرکزی عبارتند :

1-     استخوان های جمجمه و ستون مهره ها

2-      پرده های سه لایه ای مننژ که از خارج به سمت درون مغز عبارتند از:

   سخت شامه،     عنکبوتیه   و   نرم شامه (دارای مویرگ های خونی است و نقش تغذیه ای برای بافت عصبی دارد. 

نکته: بین لایه های عنکبوتیه و نرم شامه مایع مغزی-نخاعی وجود دارد که نقش ضربه گیری را داراست.

   3  - سد خونی – مغزی  : مویرگ های مغزی نسبت به سایر قسمت های بدن متفاوت هستند و فاقد منافذی هستند که در سایر بافت ها وجود دارند بنابراین بسیاری از مواد که در متابولیسم سلول های مغزی نقشی ندارند و همچنین میکروب ها نمی توانند وارد مغز شوند که این عوامل حفاظت کننده سد خونی – مغزی گفته می شود اما موادی مانند گلوکز و اکسیژن می توانند عبور کنند

چند نکته راجع به دستگاه عصبی محیطی:

1-     شامل 31 جفت عصب نخاعی(هر عصب هم یک ریشه شکمی و یک ریشه پشتی دارد) و 12 جفت عصب مغزی است.

2-     دستگاه عصبی محیطی شامل دو قسمت است: الف- حسی و ب- حرکتی

3-     بخش حسی که اطلاعات اندام های حس را به دستگاه عصبی مرکزی هدایت می کند.

4-      بخش حرکتی هم خود دو بخش دارد که عبارتند از: دستگاه عصبی پیکری و خود مختار.

 ۵ - دستگاه عصبی پیکری: ماهیچه های اسکلتی که تحت کنترل آگاهانه ما قرار دارند و همچنین انعکاس های نخاعی که غیر ارادی هستند جز این دستگاه عصبی هستند.

نکته: انعکاس ها که برای حفظ حیات ضروری هستند به علت اینکه نخاع و دستگاه عصبی محیطی در گیر هستند سریع انجام می شوند و مغز نقشی ندارد.

  6- دستگاه عصبی خود مختار شامل : الف) اعصاب سمپاتیک  ب) اعصاب پاراسمپاتیک

  7- اعمال سمپاتیک : شامل :

جلوگیری از ریزش اشک ،

گشادی مردمک ،

 گشاد کردن مسیرهای هوا ،

 تشدید ضربان قلب ،

 آزاد کردن گلوکز از کبد ،

 تحریک غده آدرنال ،

 کاهش فعالیت روده ها ،

 جلوگیری از ادرار،

 کاهش فعالیت شکم و پانکراس  .

2- پلاناریا که از کرم های پهن است مغز کوچکی دارد ( شامل گره های عصبی است که توده هایی از جسم سلولی نورون ها پس به رنگ خاکستری خواهد بود )این جانور دارای دستگاه عصبی مرکزی است که شامل دو طناب عصبی موازی است و این دو رشته اعصاب منشعب می شوند که دستگاه عصبی محیطی را تشکیل می دهند.

3- مغز حشرات شامل گره های عصبی است که به هم جوش خورده اند طناب عصبی شکمی این جانوران در هر قطعه از بدن دارای یک گره عصبی است که فعالیت های ماهیچه های آن قطعه را کنترل می کنند. حشرات دستگاه عصبی محیطی هم دارند.

4- مغز مهره داران در دوران جنینی شامل سه بخش: مغز جلویی، مغز میانی و مغز عقبی است.

5- در مهره داران اندازه ی نسبی مغز پستانداران و پرندگان نسبت به وزن بدن بیشتر از سایرین است. رشد نیم کره های مغز در پستانداران و پرندگان امکان انجام رفتار های پیچیده را در مقایسه به سایرن به آنها می دهد.

6-چین خوردگی های مخ انسان نسبت به اندازه بدن بیشترین مقدار را دارد همین امر امکان انجام فعالیت های پیچیده مانند تفکر و رفتار حل مسئله را به انسان می دهد.

7- بعد از انسان این چین خوردگی در وال ها و سایر پریمات ها(نخستی ها) بیشتر از سایر مهره داران است.

  8- اعمال پاراسمپاتیک : عکس حالات سمپاتیک است .

 چند نکته راجع به دستگاه عصبی جانوران:

1-ساده ترین دستگاه عصبی مربوط به هیدر(کیسه تنان) است. این جانور سر و مغز ندارد و فاقد دستگاه  اعصاب محیطی و مرکزی است.

 

+ نوشته شده در  88/07/19ساعت 16  توسط دکتر های آینده | 

پلاسموسیت ها سلولی هایی هستند که پادتن ترشح می کنند و در دفاع  اختصاصی هومورال فعال هستند. پادتن نوعی پروتئین است و سلول هایی که در پادتن سازی فعال هستند شبکه ی آندوپلاسمی زبر و دستگاه گلژی بیشتری دارند. در مقابل سلول هایی که فاگوسیتوز انجام می دهند دارای لیزوزوم بیشتری هستند.

* سلول های فاگوسیت کننده: مونوسیت(یک هسته دارند) ، نوتروفیل و ماکروفاژ.

* مونوسیت ها ساختاری شبیه ماکروفاژ ها دارند ولی در خون حضور دارند و با عمل دیاپدز از مویرگ ها خارج و تمایز پیدا می کنند و به ماکروفاژ تبدیل و وارد بافت پیوندی می شوند.

* بیماری های آلرژیک عبارتند از: آسم ، کهیر ، تب یونجه و شوک آنافیلاکسی که این بیماری ها با استفاده از آنتی هیستامین درمان می شوند. هیستامین در خون بوسیله ی بازوفیل ها آزاد می شود و در بافت ها بوسیله ی ماستوسیت ها. بازوفیل ها در خون هپارین هم ترشح می کنند که مانع انعقاد خون می شود.

* بیماری های خود ایمنی عبارتند از: میاستنی گراویس و مالتیپل اسکلروزیس MS ،(غلاف میلین در سلول های عصبی در این بیماری از بین می رود و غلاف میلین باعث افزایش سرعت هدایت پیام عصبی می شود) روماتیسم قلبی و دیابت نوع یک که یکی از عوامل ایجاد آن ترشح بیش از اندازه پادتن توسط پلاسموسیت ها است.

* بیمار های ویروسی عبارتند از: سرخک ، ایدز ، سرخجه ، هپاتیت ، اوریون ، سرماخوردگی ، فلج اطفال(پولیومیلیت). 

* تزریق واکسن(ویروس گشته شده یا ضعیف شده یا سم میکروب ) باعث ایمنی فعال می شود.

 انتقال پادتن از خون مادر به جنین  ایجاد ایمنی غیرفعال در جنین می کند.

* تزریق پادتن(سرم) ایمنی غیر فعال ایجاد می کند.

* پادتن ها با خنثی کردن آنتی ژن ها( آنتی ژن می تواند پروتئینی و یا پلی ساکاریدی باشد در حالی که پادتن ها همیشه پروتئینی هستند) می تواند باعث افزایش فاگوسیتوز شود و آنرا تقویت کند.

* در اولین برخورد با آلرژن دفاع اختصاصی هومورال فعال می شود! و پلاسموسیت ها پادتن ترشح می کنند که به سطح ماستوسیت ها(موجود در بافت ها) و بازوفیل ها ( موجود در خون) متصل می شوند...و در برخورد بعدی ایمنی غیر اختصاصی فعال می شود یعنی ماستوسیت ها و بازوفیل ها هیستامین ترشح می کنند. که هیستامین گشاد کننده رگ ها و کاهش فشار خون در محل را باعث می شود و افزایش نفوذ پذیری رگ ها و افزایش عمل دیاپدز و التهاب را به دنبال دارد و همچنین انقباض عضلات صاف جدار نای(علایم آسم).

* سیستم دفاعی در گیاهان: نوعی پروتئین گوگردار در یونجه فعالیت ضد قارچی دارد.

* بی مهرگان با استفاده از دفاع غیر اختصاصی با عوامل بیماری زا مبارزه می کنند، مایع مخاطی بروی بدن بسیاری از کرم های حلقوی( نرئیس ، زالو ، کرم خاکی ) نرم تنان( هشت پا ، حلزون ،دو کفه ای ، لیسه) و وجود سلول هایی شبیه فاگوسیت ها در اسفنج ها و بند پایان و وجود آنزیم لیزوزیم و آنزیم های لیزوزومی نمونه هایی از دفاع غیر اختصاصی در بی مهرگان است.

* پروتئین هایی که در دفاع غیر اختصاصی شرکت دارند: پروتئین های مکمل(در خون هستند و منافذی در غشاء میکروب ها ایجاد می کنند) و اینترفرون ، آنزیم لیزوزیم...اینترفرون هایی که توسط سلول های آلوده به ویروس تولید می شود تا حدودی سبب می شود تا سلول های سالم در برابر ویروس ها مقاوم شوند یعنی مقاومت نسبی در برابر انواع ویروس ها...بیماری های ویروسی باعث تولید این پروتئین می شود.

* مغز استخوان: ماده ای نرم و قرمز یا زرد رنگی است که حفره های بافت اسفنجی یا مجرای میانی استخوان های دراز را پر می کند.  از حدود 5 سالگی به بعد گلبول سازی فقط در مغز استخوان های پهن(لگن ، جناق و کتف) و سر برجسته ی استخوان های دراز که به تنه متصل هستند، ادامه می یابد.

* اندام های لنفی: تیموس ،مغز استخوان ، گره های لنفی(توده های لوبیایی شکل ) ، طحال ، لوزه ها و آپاندیس.

* گلبول های سفید به دو دسته تقسیم می شوند:

1- گرانولوسیت ها( نوتروفیل ، بازوفیل و ائوزینوفیل) 

2- آگرانولوسیت ها( مونوسیت ها و لنفوسیت)

* نوتروفیل ها:عمل دیاپدز و فاگوسیتوز انجام می دهند و در دفاع غیر اختصاصی شرکت می کنند.هسته ای چند قسمتی دارند.

* بازو فیل ها: هپارین(ضد انعقاد خون و جلوی عمل ترومبین را می گیرد) و هیستامین ترشح می کنند.  

* ائوزینوفیل ها: از نظر ظاهر شبیه نوتروفیل ها هستند ولی قدرت آندوسیتوز آنها کمتر است. و در عفونت های انگلی افزایش پیدا می کنند...

* طحال بزرگترن اندام لنفی بدن است و جایگاه اصلی میکروب هایی است که وارد خون می شوند در حالی که گره های لنفاوی محل مبارزه با میکروب هاست و طحال مخزن ذخیره ی خون در بدن نیز هست.

*  سلول های T کشنده در بر خورد با ویروس ها و سلول های سرطانی به طور مستقیم وارد عمل می شود و پروتئین پرفورین ترشح می کند که باعث ایجاد منافذ در سلول ها می شود. عملکرد پرفورین مشابه پروتئین های مکمل است با این تفاوت که پروتئین های مکمل در دفاع غیر اختصاصی فعال  هستند و پرفورین ها در دفاع اختصاصی توسط لنفوسیت  T .

* در دفاع اختصاصی لنفوسیت ها فعال هستند که در دو گروه جای می گیرند: لنفوسیت B  و لنفوسیت T

لنفوسیت های B  در مغز استخوان بالغ می شوند و لنفوسیت های T در تیموس بالغ می شوند و توانایی آن را پیدا می کنند تا با عوامل بیماری زا به طور اختصاصی مبارزه کنند.

* لنفوسیت B ایمنی هومورال ( پلاسموسیت و B خاطره بوجود می اورند) و لنفوسیت T  (T کشنده و T خاطره بوجود می اورند) ایمنی سلولی را ایجاد می کند.

* پلاسموسیت پادتن و T کشنده پرفورین تولید می کنند... که هر دو پروتئین و واحد سازنده ی آن آمینو اسید می باشد و بر روی دستگاه ژنی رمز دارند.

 

+ نوشته شده در  88/07/19ساعت 15  توسط دکتر های آینده | 

 

 فصل اول

 1- به طور معمول كدام يك از انواع گلبول هاي سفيد ترشح مولكول هاي پروتئين از نوع گلبولين ها را به عهده دارد؟

1) لنفوسيت هاي B          ۲) لنفوسيت هاي T      ۳) گرانولوسيت ها            4) مونوسيت ها

3- در ارتباط با ويژگي هاي منوسيت ها ي خون گزينه ي صحيح كدام است؟

1) هسته چند بخشي- امكان ترشح سموم- حركت آميبي شكل      2) هسته چند بخشي- قدرت بيگانه خواري- دياپدز

3) يك هسته اي- توان ترشح پادتن- حركت آميبي- بيگانه خواري     4) يك هسته اي- داشتن قدرت بيگانه خواري – دياپدز

4- تخريب و حل كردن ديواره سلولي ميكروب ها به عهده كدام سلول ها است؟

1) لنفوسيت B       2) لنفوسيت T           ۳) گرانولوسيت                     4) مونوسيت

5- ماكروفاژ از لحاظ ساختار و فيزيولوژي به كدام سلول خوني شباهت بيشتري دارد؟

1) مونوسيت                2) لنفوسيت              3) گرانولوسيت                  4) اريتروسيت

6- كدام يك مسئول واكنش هاي آلرژيك مي باشد؟

1) مونوسيت             2) ائوزينوفيل              3) نوتروفيل                  4) لنفوسيت

7- كدام سلول ها مواد ضد ميكروب ترشح مي كنند؟

1) بشره پوست               2) لايه هاي مخاطي              3) پلاكت هاي خون                4) گلبول هاي قرمز خون

8- ماكروفاژ ها از تغيير شكل كدام سلول ها به وجود مي آيند؟

1) لنفوسيت هايB              ۲) مونوسيت ها                  3) گرانولوسيت ها                 4) لنفوسيت هاي T

9- آنتي ژن ها را چه گروه مواد آلي تشكيل مي دهند؟

1) فقط پروتئين                 2) فقط هيدرات كربن              3) پروتئين و هيدرات كربن             4) پروتئين و ليپيد

10- در مقابله با عفونت هاي باكتريايي كدام يك مهم تر است؟

1) ايمني سلولي              2) ايمني هومورال              3) لنفوسيت هاي T              4) ماكروفاژها

11- پلاسموسيت ها از چه سلول هايي به وجود مي آيند؟

1) مونوسيت                      2) گرانولوسيت               3) لنفوسيت T                   4) لنفوسيت B

12- پس از ورود آلرژن به بدن انسان چه ماده اي از بعضي سلول ها ي بدن ترشح مي شود؟

1) آنتي هيستامين                   2) هيستامين              3) آنتي ژن                  4) پرفورين

13- سرمي كه جهت معالجه بيماري به انسان تزريق مي شود شامل چه ماده اي است؟

1) آنتي ژن توليد شده در انسان                              2) آنتي ژن توليد شده در حيوان                                                          3) آنتي كور توليد شده در انسان                             4) آنتي كور توليد شده در حيوان

14- منشأ لنفوسيت T كدام است؟ 1) تيموس           2) مغز استخوان       3) سلول مادر        4) طحال

15- ماكروفاژ ها را در كجا به فراواني مي توان يافت؟   1) خون          2) پوست آسيب ديده  3) تيموس     4) طحال

16- در عمل فاگوسيتوز كدام يك مستقيماً دخالت ندارد؟ 1) غشاي سلول     2) دستگاه گلژي    3 ) وزيكول      4) ليزوزوم

17- كدام يك مشابه گيرنده ي آنتي ژني لنفوسيت B است؟

1) پادتن            2) آنتي ژن                   3) پروتئين مكمل            4) گيرنده ي آنتي ژني پلاسموسيت

18- چه اندامكي در پلاسموسيت ها و سلول هاي B خاطره تقريباً يكسان است؟

1) ريبوزوم ها          2) ليزوزوم ها                3) شبكه آندوپلاسمي زبر               4) دستگاه گلژي

19- انتقال پادزهرها از مادر به جنين چه نوع ايمني است؟  

1) غير فعال              2) فعال                 3) ذاتي                   4) غيراختصاصي

20- كدام يك معمولاً آزاد كننده هيستامين به شمار نمي رود؟

1) سلول هاي آسيب ديده              2) ماستوسيت            3) پلاسموسيت           4) بازوفيل

21- به كدام طريقه شخص سالم به ايدز مبتلا مي شود؟

1) نيش حشره آلوده            2) سوزن آلوده                                     3) بزاق شخص آلوده                 4) اشك شخص آلوده

 

فصل 2

 

22-مخچه تنظيم كدام عمل را به عهده دارد؟ 1) فشار خون      2) زنش قلب         3) عمل بلع          4) تعادل بدن

23- دستگاه عصبي اتونوميك يا خودكار شامل اعصاب:

1) سمپاتيك و پاراسمپاتيك است.      2) منحصراً سمپاتيك است . 3) منحصراً پاراسمپاتيك است .   4) سينه اي و كمري نخاع است.

24- اثر اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك بر فعاليت قلب به ترتيب چگونه است؟

1) افزايش – كاهش          2) توقف – افزايش        3) كاهش – توقف             4) كاهش – افزايش

25- جهت هدايت پيام عصبي در بدن در يك نورون كدام است؟

1) از آكسون به جسم سلولي         2) از آكسون به دندريت              3) از دندريت به جسم سلولي      4) از جسم سلولي به دندريت

26- فعاليت هاي تعقلي منجر به استنتاج منطقي و ادراك از وظايف كدام بخش دستگاه عصبي است؟

1) بصل النخاع              2) مخچه              3) هيپوتالاموس               4) مخ

27- كدام ويژگي در تقسيم بندي سلول هاي عصبي دخالت ندارد؟

1) شكل زوايد سلولي        2) شكل جسم سلولي            3) وجود يا عدم ميلين               4) تعداد قطب ها

29- نور اپي نفرين از كجاي نورون و براي چه ترشح مي شود؟

1) انتهاي آكسون – انتقال پيام عصبي                                   2) انتهاي دندريت – انتقال پيام عصبي

3) انتهاي آكسون – دريافت پيام عصبي                                 4) انتهاي دندريت – دريافت پيام عصبي

30- در هنگام پتانسيل عمل نفوذپذيري غشا نسبت به كدام يون زياد مي شود وچه وضعيتي دارد؟

1) +Na – موقتي            2) +K – هميشگي           3) +Na – هميشگي              4) +K – موقتي

31- سرعت هدايت موج عصبي در طول هر تار عصبي چگونه است و با قطر تار و وجود يا فقدان ميلين چه رابطه اي دارد؟                  1) متغير- مستقيم- با وجود ميلين سرعت بيش تر                        2) ثابت – عكس – با فقدان ميلين سرعت بيش تر

3) ثابت – مستقيم – با وجود ميلين سرعت بيش تر                        4) متغير- عكس – با فقدان ميلين سرعت بيش تر

32- انشعابات انتهايي آكسون داراي كدام ويژگي ذيل نمي باشد؟

1) قطورتر از جاهاي ديگر         2) حاوي ميتوكندي           3) حاوي غلاف ميلين          4) حاوي كيسه هاي ترشحي

33- حفره هاي خوني كه از خون مغز پر مي شوند در كجاي پرده ي مننژ قرار دارند؟

1) بين نرم شامه و عنكبوتيه    2) بين عنكبوتيه و سخت شامه   3) در داخل نرم شامه     4) بين دو لايه سخت شامه

34- مايع مغزي- نخاعي در فاصله ي كدام دو پرده ي مغز قرار داشته و چه عملي انجام مي دهد؟

1) عنكبوتيه و نرم شامه – تغذيه لايه سطحي مغز                      2) عنكبوتيه و نرم شامه – ضربه گير مراكز عصبي

3) عنكبوتيه و سخت شامه – ضربه گير مراكز عصبي                4) عنكبوتيه و سخت شامه – تغذيه لايه سطحي مغز

35- عمل تغذيه سلول هاي سطحي مغز از كدام است؟

1) عنكبوتيه             2) سخت شامه                 3) نرم شامه              4) مايع مغزي نخاعي

36- گره نخاعي محل تجمع كدام يك مي باشد؟

1) اجسام سلولي نورون هاي حركتي ريشه شكمي                         2) اجسام سلولي نورون هاي حسي ريشه شكمي

3) اجسام سلولي نورون هاي حركتي ريشه پشتي                           4) اجسام سلولي نورون هاي حسي ريشه پشتي

37- در مورد انعكاس زردپي زير زانو كدام پاسخ صحيح نمي باشد؟

1) مسير انعكاس تك سيناپسي ماهيچه جلو ران را منقبض مي كند .          2) ماهيچه عقب ران در مسير چند سيناپسي شل مي شود.

3) نوع نورون مربوطه آن حركتي بازدارنده است .                             4) حاصل اين واكنش ها ساق پا را به جلو مي راند.

38- ماده خاكستري نخاع حاوي چه مي باشد؟

1) جسم سلولي نورون هاي رابط و حركتي و بدون ميلين                   2) جسم سلولي نورون هاي حسي و حركتي و ميلين دار

3) جسم سلولي نورون هاي حركتي و بدون ميلين                            4) جسم سلولي نورون هاي حسي و ميلين دار

39- پايين ترين بخش مغز كدام است؟     1) دستگاه ليمبيك        2) پل مغزي         3) مخچه          4) بصل النخاع

40- در نوزاد انسان كه در هنگام راه رفتن دچار ناتواني مي باشد كدام يك از مراكز مغزي نارس است؟

1) دستگاه ليمبيك               2) قشر مخ                3) پل مغزي               4) مخچه

41- كدام يك از دستگاه هاي ذيل در تنظيم رفتارهاي هيجاني و عاطفي شركت دارد؟

1) هيپوتالاموس              2) دستگاه ليمبيك                 3) تالاموس                  4) مخچه

42- تعداد كدام يك از سلول هاي مغزي از بقيه بيش تر است؟

1) سلول هاي عنكبوتيه مخ        2) سلول هاي مهاجر به مخ        3) سلول هاي نوروگلي مخ        4) نورون هاي مخ

43- اعصاب مغزي – نخاعي چند جفت هستند؟   1) 12           2) 31          3) 43            4) 23

44- در بخش جلويي و عقبي بالاي بصل النخاع به ترتيب كدام يك قرار دارد؟

1) برجستگي هاي چهارگانه – پل     2) برجستگي هاي چهارگانه – مخچه   3) پل – مخچه       4) مخچه – پل

 

فصل 3

 

45- كدام نوع سلول گيرنده عمدتاً مسئول بينايي در نور كم است و كدام نوع نسبت به نور حساسيت كمي دارد؟

1) استوانه اي ها – استوانه اي ها    2) استوانه اي ها – مخروطي ها  3) مخروطي ها – مخروطي ها   4) مخروطي ها – استوانه اي ها

46- گيرنده هاي شيريني و تلخي به ترتيب در كجاي سطح زبان قرار دارند؟

1) عقب – طرفين             2) جلو – طرفين          3) عقب – جلو          4) جلو – عقب

47- قرنيه چشم حاصل تغييرات كدام يك از بخش هاي زير است؟

1) شبكيه                   2) صلبيه             3) عنبيه             4) مشيميه

48- تغذيه بافت هاي چشم به عهده كدام پرده است؟   1) شبكيه     2) صلبيه      3) عنبيه         4) مشيميه

49- كدام نوع محرك به طور مستقيم سلول هاي مژك دار شنوايي را در بخش حلزوني تحت تأ ثير قرار مي دهد؟

1) الكتريكي            2) شيميايي               3) نوري            4) مكانيكي

50- براي اصلاح نزديك بيني و دوربيني به ترتيب از راست به چپ چه نوع عينكي لازم است؟

1) محدب – مقعر           2) مقعر – محدب           3) محدب – محدب              4) مقعر – مقعر

51- دو محيط شفاف چشم از خارج به داخل به ترتيب عبارتند از:

1) قرنيه – زلاليه                2) قرنيه – عدسي             3) زلاليه – عدسي          4) عدسي – قرنيه

52- هرگاه قطر چشم در جهت محور نوري و تحدب عدسي بيش تر از حد معمول باشد كدام حالت است و چگونه اصلاح مي شود؟

1) نزديك بيني – عدسي محدب    2) نزديك بيني – عدسي مقعر  3) دوربيني – عدسي محدب     4) دوربيني – عدسي مقعر

53- كدام يك از انواع گيرنده ها سازش ناپذيرند؟   1) فشار       2) گرما          3) درد         4) سرما

54- عدسي چشم به وسيله رشته هايي به كجا وصل مي شود ودر كدام بيماري كدر مي شود؟

1) ماهيچه هاي مژكي – آب سياه     2) عنبيه – آب مرواريد   3) عنبيه – آب سياه     4) ماهيچه هاي مژكي – آب مرواريد

55- امكان تشخيص اشياي نزديك در تاريكي توسط وجود چه گيرنده هايي در موهاي سبيل گربه ميسر است؟

1) مكانيكي         2) شيميايي                3) نوري            4) دما

56- در كدام يك تصوير ايجاد شده در چشم از بخش هاي مختلف تشكيل شده است؟

1) پلاناريا              2) خرس               3) ملخ          4) گربه

57- از بين رفتن كدام يك باعث كري كامل مي شود؟

1) پرده صماخ           2) استخوان هاي گوش مياني                  3) مجاري نيم دايره               4) حلزون

58- گيرنده هايي در سرخرگ هاي گردن و در قوس آئورت وجود دارد كه نسبت به كاهش اكسيژن حساسند، اين گيرنده ها از چه نوع بايد

باشند؟    1) مكانيكي                   2) شيميايي                  3) فشار                  4) لمس

 

فصل 4

59- مهم ترين هورمون تنظيم كننده ي قند خون كدام است؟   1) آدرنالين         2) كورتيزول      3) انسولين         4) گلوكاگون

60- منبع ترشح ، ساختمان شيميايي و عمل آلدوسترون به ترتيب عبارتست از:

1) بخش قشري غده فوق كليه ، استروئيد ، بازجذب سديم در كليه    2) بخش مركزي غده فوق كليه ، استروئيد ، بازجذب قند در كليه

3) بخش قشري غده فوق كليه ، پلي پپتيد ، باز جذب سديم در كليه   4) بخش مركزي غده فوق كليه ، پلي پپتيد ، بازجذب قند در كليه

61- كدام هورمون از اتلاف سديم جلوگيري مي كند؟

1) آدرنالين                2) آلدوسترون                 3) كورتيزول                    4) گلوكاگون

62- نتيجه ي عمل هورمون كورتيزول بر مقدار گلوكز خون بر خلاف عمل كدام هورمون است؟

1) انسولين                2) آدرنالين                3) تيروكسين                 4) گلوكاگون

63- كمبود انسولين موجب كدام دو مورد مي شود؟

1) افزايش قند ادرار – كاهش حجم ادرار                                        2) كاهش قند ادرار – افزايش حجم ادرار

3) افزايش قند ادرار – افزايش حجم ادرار                                       4) كاهش قند ادرار – كاهش حجم ادرار

64- كدام هورمون به پيك ثانوي نياز دارد؟   1) گلوكاگون            2) كورتيزول         3) آلدوسترون         4) استروژن

65- در انسان از دوره ي كودكي تا بلوغ وزن كدام غده به تدريج كم مي شود؟

1) هيپوفيز                   2) فوق كليه                   3) تيموس                   4) پاراتيروئيد

66- در مقايسه ي عمل غده هاي داخلي و دستگاه عصبي به ترتيب از نظر سرعت عمل و دوام اثر چگونه اند؟

1) هر دو سريع و كم دوام                                            2) هر دو كند و با دوام     

 3) عصبي كند و كم دوام ، غده هاي داخلي سريع و بادوام       4) عصبي سريع و كم دوام ، غده هاي داخلي كند و با دوام

67- از نظر ساختماني ، هورمون هاي انسولين و كورتيزول به ترتيب جزء كدام گروهند؟

1) استروئيدي ، پروتئيني        2) استروئيدي ، استروئيدي           3) پروتئيني ، استروئيدي          4) پروتئيني ، پروتئيني

68- ساختار بخش هاي پيشين، مياني و پسين هيپوفيز به ترتيب چگونه است؟

1) غده اي – غده اي – عصبي 2) عصبي – غده اي – غده اي  3) غده اي – عصبي – غده اي   4) غده اي – عصبي – عصبي

69- هورمون كدام غده موجب تقويت و تشديد آثار اعصاب سمپاتيك مي شود؟

1) تيروئيد                    2) پاراتيروئيد                   3) مركز فوق كليه             4) قشر فوق كليه

70- دست و پاي بعضي از افراد تكان ها و لرزش هاي غير قابل كنترلي دارد صرف نظر از دلايل پزشكي مختلف با اطلاعاتي كه در باره ي هورمون ها داريد اين عارضه را به كدام يك از موارد زير ربط مي دهيد؟

1) كمبود هورمون غده تيروئيد       2) افزايش كورتيزول         3) كمبود هورمون غده ي پاراتيروئيد         4) افزايش آلدوسترون   

71- كدام يك از هورمون هاي زير در هيپوتالاموس ساخته شده ودر كجا ذخيره مي شوند؟

1) ADH و كلسي تونين – در پاراتيروئيد                                   2) ضد ادراري و اكسي توسين – در هيپوفيز پيشين

3) ADH و اكسي توسين – در هيپوفيز پسين                               4) گلوكاگون و انسولين – در لوزالمعده

72- مهم ترين هورمون تنظيم كننده ي قند خون كدام بوده و نقش اصلي آن چيست؟

1) انسولين – كاهش قند خون    2) آدرنالين – افزايش قندخون   3) گلوكاگون – افزايش قند خون        4) انسولين – افزايش قند خون

73- نحوه ي عمل كدام هورمون نظير هورمون گلوكاگون است؟

1) اپي نفرين              2) كورتيزول                3) آلدوسترون                    4) تيروكسين

74- در هيپرتيروئيديسم كدام يك از علائم ذيل وجود ندارد؟

1) كاهش وزن                  2) افزايش تعداد ضربان قلب             3) بي قراري               4) خشكي پوست

75- در باره ي كلسي تونين پاسخ اشتباه چيست؟

1)  تراكم كلسيم را در خون كاهش مي دهد.                                       2) اثرش نسبتاً محدود است.

3) باعث كاهش مصرف كلسيم در استخوان ها مي شود .                        4) عمل آن عكس عمل هورمون پاراتيروئيد است.

76- تغييرات كدام يك از عوامل ذيل در خون عكس بقيه است؟

1) ويتامين D           2) كلسي تونين                      3) هورمون غده پاراتيروئيد                   4) يون كلسيم محلول

77- كدام يك از علائم ديابت شيرين است؟

1) كاهش گلوكز خون            2) كاهش PH خون                3) كاهش حجم ادرار                         4) كاهش نياز به آب

78- كدام يك خطر ابتلا به ديابت نوع دو را افزايش مي دهد؟

1) سرطان پانكراس             2) سيگار              3) الكل                    4) چاقي

79- چرا برخي مواقع با اين كه انسولين در حد طبيعي است ولي آثار بيماري ديابت به وجود مي آيد؟

1) نبودن گيرنده هاي غشايي          2) نداشتن آنزيم ويژه غشايي         3) نقص عمل گيرنده ي غشايي    4) اثر نكردن AMP حلقوي

80- كدام يك از احكام ذيل در باره ي هورمون ، سلول و گيرنده اشتباه است؟

1) هر سلول داراي يك نوع گيرنده ي هورموني است.                     2) هر هورموني گيرنده ي ويژه خود دارد.

3) هر گيرنده به هورموني خاص مربوط است.                             4) هورمون به واسطه ي گيرنده ي خود سلول را متأثر مي كند.

+ نوشته شده در  88/07/18ساعت 15  توسط دکتر های آینده |